ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ: «Στη ζωή με τενεκέδες, στο θάνατο με μάρμαρα»

Standard

Μ. Δωρής, Δ. Τομπαϊδης, Ν. Λαγκαδινός, Εμμ. Κριαράς, Δ. Χριστοδούλου

Με το Γκισέ, το νέο του μυθιστόρημα και το Δρόμο για τα καθαρά, την τελευταία του ποιητική συλλογή, ο ποιητής Δημήτρης Χριστοδούλου σημαδεύει φέτος 30 χρόνια λογοτεχνικής δημιουργίας.

Ο Δημήτρης Χριστοδούλου ξεκίνησε πριν τριάντα χρόνια, το 1954, με την ποιητική συλλογή Νυχτοφύλακες και κορύφωσε την πορεία του με ποίηση, μυθιστόρημα, θέατρο, τραγούδια… Έγραψε οκτώ μυθιστορήματα: Γούπατο, Σαράβαλο, Πατάρι, Ατελιέ, Ελ Ντάμπα, Γύψος, Πεζοδρόμιο και, τελευταίο, το Γκισέ. Από τα θεατρικά του έργα (Τα όπλα του Αχιλλέα, Γωνία-ποτάμι-γέφυρα, Ξενοδοχείο η Κίρκη κ.ά.) δέκα περίπου παίχτηκαν σε πρωτοποριακούς θιάσους, κρατικές σκηνές, ραδιόφωνο και τηλεόραση. Κι από τα τραγούδια του, που είναι ακόμα στα χείλη μας, ποιο να πρωτοθυμηθεί κανείς; Βράχο-βράχο, καημός, Καλημέρα Ήλιε, Γωνιά-γωνιά και τόσα άλλα…

  • Σήμερα, λοιπόν, τριάντα χρόνια μετά, πρέπει να αισθάνεστε ικανοποιημένος…

Και βέβαια αισθάνομαι ικανοποιημένος και υπερήφανος για τον αγώνα μου και την αυτοπειθαρχία μου. Δεν αισθάνομαι όμως ικανοποιημένος από τους «άλλους» και δεν θα είμαι ο μόνος. Απόδειξη ότι κλείνω 30 χρόνια αποτελεσματικής δράσης και αντίστασης αν θέλετε, και κανένας, όσο κι αν φανεί περίεργο, δεν είπε – και μιλάω για τους σοφούς και τους αρμόδιους – πως δίνουμε τόσες διακρίσεις σε κάθε Πίτσα-Νίτσα ή κάθε κύριο Γράφο-Ξεγράφο, βραβεία διακρίσεις, τούμπανα και φασαρίες και δεν θυμούνται ποιος προσφέρει ουσιαστικά στο λόγο και στην τέχνη σ’ αυτή τη χώρα.

  • Μα ήταν η Δεξιά και είσθε αριστερός ποιητής κι αυτό πρέπει να το λογαριάσετε…

Μα η Δεξιά δεν έχει αφήσει αριστερό για αριστερό να μη βραβεύσει. Δεν είναι αυτός, σίγουρα, ο λόγος.

  • Ποιος νομίζετε ότι είναι;

Δεν ξέρω. Εκείνο που ξέρω είναι ότι, στη ζωή, η πολιτεία λειτουργεί με τενεκέδες και στο θάνατο δοξάζει τα μάρμαρα και μένει ήσυχη. Ύστερα, σκέφτομαι καμιά φορά, πως δεν υπάρχει δήμος ή κοινότητα που να μη τιμάει και τον τελευταίο στιχουργό της. Αυτός, ρε παιδί μου, ο δήμος Αθηναίων, που ελάχιστα είναι των Αθηναίων αλλά των βλάχων, δεν έκανε ποτέ έτσι για να πει πόσοι Αθηναίοι ποιητές, γέννημα-θρέμμα, δίνουν τη μάχη σ’ αυτή τη βρωμούπολη για να βγάλουν τα σκουπίδια της αφάνειας και της αδιαφορίας από το κεφάλι της. Ας είναι. Πολλά ζητάω, αλλά, έτσι, λόγος να γίνεται – ας πλένουν τους δρόμους, ας βάζουν λίγη άσφαλτο που ’χουμε γίνει σκορποχώρι, ας ποτίζουν τα πάρκα κι ας αφήσουν τους ποιητές να πεθαίνουν στου Ζωγράφου και να τους θυμούνται, γκραν γκινιόλ, στο νεκροκρέβατο.

  • Δηλαδή, να το θεωρήσω κι αυτό μια κριτική για τα πολιτιστικά μας;

Όχι ακριβώς. Γίνεται μια προσπάθεια σοβαρή, αλλά φοβάμαι πως παίρνει προεκλογικό χαρακτήρα στη βάση, όχι στην κορυφή, αν και στην κορυφή, τα συμβούλια τα βλέπω αδύνατα κι όσο για τα προσωπικά μου παράπονα, ας μην υπολογισθούν εδώ με το χαρακτήρα που έδωσα προηγουμένως στα λόγια μου.

  • Η λογοτεχνία πώς πάει, κατά τη γνώμη σας;

Μια χαρά. Όμως θέλει αυτό να υπογραμμίζεται, να σημειώνεται – κι όχι με δυο λόγια στις καλοπροαίρετες συνεντεύξεις. Πρέπει αυτό που αξίζει να φανεί. Ανοίγματα, θάρρος κι όχι φρένο στα ταμπού.

  • Ποια είναι αυτά τα ταμπού;

Όλο το παρελθόν. Υπέρμετρη πορεία προς τα πίσω, που το λέμε ρίζες και ουσιαστικά είναι ιδεολογική άμυνα ομάδων. Επίδειξη καθηγητών και «δοκιμιογράφων» για τη σημειολογική τους σοφία, με αποτέλεσμα να μην ξέρουμε ποιος είναι ο ποιητής και ποιος είναι ο καθηγητής. Αλλά τραβάμε μακριά. Αν θέλουν ας κάνουν δυο εκπομπές στην τηλεόραση με τον τίτλο «Τα Πολιτιστικά» και θα τα πούμε…

  • Το τελευταίο σας μυθιστόρημα, το «Γκισέ», που σκοπεύει;

Αναλύει, φιλοδοξεί τουλάχιστον, έναν κεντρικό ήρωα και, μέσα απ’ αυτόν, τους νέους ανθρώπους που τους άφησε η ήττα της Αριστεράς έκθετους στη λαίλαπα του ψυχρού πολέμου. Ο ήρωας και ο περίγυρος σημειώνουν μια σειρά αλλοιώσεις και αντιδράσεις προσώπων που τις πολιτικές και πολιτιστικές τους συνέπειες τις πληρώνουμε μέχρι σήμερα. Απ’ αυτή την άποψη, το Γκισέ είναι ένα σημαδιακό βιβλίο. Η ευχή μου είναι να ’χω επιτύχει και να εκτιμηθεί από το κοινό.

[Ελεύθερη Γνώμη, 18 Δεκεμβρίου 1983]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s